Kardiovaskularne bolesti trenutno predstavljaju jedan od vodećih uzroka smrti u svijetu. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) godišnje u svijetu od ovih bolesti umre 17.9 miliona ljudi. Bolest prate različiti poremećaji na nivou rada srca i krvnih sudova, što posljedično može dovesti do srčanog ili moždanog udara.

Faktore rizika za nastanak bolesti možemo podijeliti na one na koje ne možemo uticati, a to su pol, godine starosti i genetska predispozicija i na one na koje možemo uticati, a to su način ishrane, konzumiranje alkohola i cigareta, fizička aktivnost i stres. Faktori na koje možemo uticati su većinskim dijelom odgovorni za nastanak ovih bolesti. Nepravilan način ishrane, konzumiranje alkohola i cigareta, nedovoljna fizička aktivnost  dovode do visokog krvnog pritiska, poremećaja nivoa glukoze i lipida u krvi, povećanja tjelesne težine i gojaznosti i posljedično do poremećaja na nivou rada srca i krvnih sudova, odnosno kardiovaskularnih bolesti.

Kao sjajna prevencija kad su u pitanju kardiovaskularne bolesti može biti natokinaza.

Natokinaza predstavlja enzim prisutan u tradicionalnoj japanskoj hrani zvanoj “natto” koja se dobija iz zrna soje fermentisanog bakterijama soja Bacillus subtilis. Otkriven je sasvim slučajno, kada je mnoge zainteresovalo šta je to što doprinosi dugom životnom vijeku japanske populacije. Došlo se do podataka da konzumiranje velikih količina natto-a doprinosi smanjenju rizika od nastanka kardiovaskularnih bolesti, posebno ishemijske bolesti srca. Tek 1987, otkriveno je da natto sadrži natokinazu, alkalnu proteazu od 275 aminokiselina. Nakon tog otkrića, rađene su brojne studije i ispitivanja na ljudima i životinjama kojima je dokazano pozitivno dejstvo ovog enzima na kardiovaskularni sistem.

Dokazani su sljedeći pozitivni efekti natokinaze: snižavanje vrijednosti krvnog pritiska i lipida, fibrinolitično dejstvo, antiaterosklerotsko dejstvo, antitrombotično dejstvo i neuroprotektivno dejstvo.

Navedeni efekti su pokazani u 10 objavljenih kliničkih studija rađenih u periodu od 1990-2017 godine, a veoma su značajni u prevenciji i liječenju kardiovaskularnih bolesti. Važno je dodati da ovaj prirodni proizvod ima dokazan sigurnosni profil, što ga uz prethodno pobrojane farmakološke efekte čini značajnim kandidatom za dalja razmatranja i istraživanja njegove upotrebe u prevenciji i liječenju kardiovaskularnih bolesti.

Pored studija u kojima su praćeni pozitivni terapijski efekti natokinaze, treba pomenuti ništa manje značajne toksikološke studije kojima je potvrđena bezbjednost primjene preparata sa natokinazom kod ljudi. Relevantnosti ovih studija dopinosi činjenica da su provedene u skladu sa Dobrom laboratorijskom praksom koja predstavlja standard u farmaceutskoj praksi.

Za potrebe prethodno pomenutih studija korišćene su doze od 100 i 200mg čiste natokinaze odnosno 2000-4000 FU- fibrinolitičkih jedinica (jedinice koje iskazuju enzimsku aktivnost natokinaze). Ljudima i životinjama su date doze najčešće  primjenjene kao pojedinačne sa ukupnom dnevnom dozom do 200mg (4000 FU), te su i preporuke da se preparati sa natokinazom uzimaju do maksimalne dnevne doze natokinaze od 200mg.

O preparatima sa natokinazom za sad možemo govoriti kao o dodacima prehrani, te je ključno napomenuti da oni nisu zamjena za standardnu terapiju pacijenta propisanu od strane ljekara, a kao dodatke prehrani možete ih kupiti i u našoj apoteci u vidu kapsula.

Dosadašnja iskustva i podaci dostupni iz kliničkih studija govore u prilog pozitivnih efekata primjene ovih preparata kod pacijenata sa rizikom/prisustvom neke kardiovaskularne bolesti. Da bi primjena bila opravdana i bezbjedna neophodno je svakog pacijenta posmatrati pojedinačno te odluku o preporuci jednog ovakvog preparata donijeti tek nakon što se uzmu u obzir svi podaci dobijeni od strane pacijenta, posebno oni vezani za terapiju koju uzima, a sve u svrhu izbjegavanja neželjenih efekata i mogućih interakcija na nivou lijek- dodatak prehrani.

Mr ph. Zorana Malinić