Fitoestrogeni su raznolika grupa nesteroidnih polifenola biljnog porijekla, koji mogu pokazati estrogensko/antiestrogensko djelovanje. Oni su isto tako važni antioksidansi i mogu učestvovati u kontroli signalizacije u diobi i rastu ćelija i ekspresiji gena.

Jedan od najvažniji izvora fitoestrogena u ljudskoj ishrani je soja, ali ih ima i u sjemenkama lana i suncokreta, jagodama, grožđu, susamu, crvenoj djetelini, grašku, dudu i itd.

Fitoestrogeni i menopauza

Brojne epidemiološke studije dokazale su njihova blagotvorna dejstva po ljudsko zdravlje.

Neugodni simptomi menopauze i učestalost nekih hormonski zavisnih bolesti, mnogo su manje izraženi kod azijskih žena u odnosu na žene u zapadnim zemljama, što je direktno povezano sa ishranom bogatom fitoestrogenima.

Vjeruje se da mogu imati pozitivan efekat na lipidni status, kognitivne funkcije i metabolizam kostiju.

 Ali, kliničke studije daju oprečne rezultate, a individualne razlike u metabolizmu i sastavu crijevnog mikrobioma ističu se kao glavni faktori koji utiču na korist od unosa fitoestrogena.

Posebno se ističe značaj biološki aktivnih metabolita fitoestrogena  koji nastaju djelovanjem određenih sojeva bakterija u crijevima .

 Danas, zbog sve većeg broja ljudi na veganskoj ili vegetarijanskoj prehrani, u Evropi i Americi sve je veći i unos ovih biološki aktivnih spojeva, pa je potrebno ukazati na moguće rizike velike izloženosti istima.

 Takođe, na tržištu postoji značajan broj dijetetskih preparate kao dodataka prehrani, baziranih na fitoestrogenima, koji se preporučuju kao prirodna alternativa hormonsko-nadomjesnoj terapiji u menopauzi, ali je sadržaj i bioraspoloživost aktivnih supstanci u ovim preparatima često upitna.

Piše: Mr pharm. Đurđica Kopanja